Malasadanın Tarihçesi

Malasadanın Tarihçesi


Eminim Pokemon Sun&Moon oynayan pek çok kişi oyunda sıkça geçen bir tatlı olan malasadanın ne olduğunu merak etmiştir. Oyundaki rakibimiz olan sevimsiz velet Hau'nun çok sevdiği malasadanın kökenine ve tarihine şöyle bir göz atalım. Yazıya başlamadan önce Alola bölgesine has bu tatlının oyundaki çeşitlerinden bahsetmek gerek.

Oyunda bizi malasada lokantalarından edinebileceğimiz altı çeşit malasada bekliyor. Bu çeşitler tatlı, baharatlı, ekşi, acı, kuru ve gizemli malasadalar olarak karşımıza çıkıyor. Havai'de bulunabilecek malzemeleri göz önünde bulundurduğumuzda bu tatlıların içerisindeki malzemeleri tahmin etmek mümkün:

Tatlı malasada: Ananas veya Hindistan cevizi
Baharatlı malasada: Gochujang (Kore'ye özgü fermante edilmiş, baharatlı ve tatlı soya fasulyesi ezmesi)
Ekşi malasada: Hint hurması
Acı malasada: Acı kavun
Kuru malasada: Kuru erik
Gizemli malasada: Ejder meyvesi (ejderhaların gizemli olmasından yola çıkılmış olabilir)

Havai mutfağı hem yerel, hem de dışarıdan alınmış lezzetlerin buluşma noktasıdır. Portekiz'in bu adayı geçmişte bir süre işgal etmiş olması, tatlı bir hamur kızartması olan malasadanın alınmasıyla Havai'nin yemek kültürü üzerinde kalıcı bir etki yarattı. Bu yazı Havai'nin meşhur tatlı hamur kızartması olan malasada ve onun kökeni üzerine bir giriş niteliğinde.

Malasada nedir?

Havai'de bilinen adıyla malasada, yumurta, tereyağı ve sütle zenginleştirilmiş mayalı hamurla yapılır. Bu hamur kızartıldıktan sonra şeker üzerinde gezdirilir. Geleneksel malasada hamurunun içinde ayrıca pek bir malzeme bulunmasa dahi, adada, sade kremalı ve hindistan cevizi pudingli olanları da dahil olmak üzere envai çeşit malasada temin edilebilir.

Malasada nereden geldi?

Malasadanın 1427 yılında ilk kez Portekizlilerin yerleştiği, Azorlar'da bulunan San Miguel adasına has olduğu söylenir. Bazen mallassadas olarak da söylenen isim "az pişmiş" manasına gelir. Az pişmişten kasıt ise malasadanın yüzeyinin çıtır çıtır şekerlerle kaplı olmasına rağmen iç kısmının yumuşacık hamurdan ibaret olmasıdır.

Yemek tarihçisi Michael Krondl The Donut adlı kitabında Portekizlilerin, tatlı hamur kızartması tekniklerini bölgedeki Müslüman hakimiyeti esnasında Müslümanlardan aldıklarını ifade ediyor. Krondl, ülkede birden fazla hamur kızartması türü olsa da malasadayı diğer hamur kızartmalarından, yuvarlak şekilde olması ve ek bir malzeme kullanılmamasıyla ayırıyor.

Otantik Portekiz Yemekleri kitabının yazarı Ana Patuleia Ortins, malasadanın yöreye göre değişen bir şekilde ve üçgen, kare yahut da yuvarlak bir şekilde hazırlanmalarına göre "filhos" ya da "fritter" olarak da adlandırıldığını söylüyor. 

Malasada Havai'ye nasıl ulaştı?

İktisat tarihçisi Kathrine Coman'ın Havai'deki çalışma ilişkilerini anlattığı bir çalışmasına göre, 19. yüzyılda şeker ve ananas endüstrilerinin gelişmesiyle Havai'de artan iş gücü ihtiyacıyla birlikte göçmen işçiler adaya kabul edilmeye başlanıyor. Bu işçilerin büyük bir kısmı Pasifik bölgesinden gelmiş olmalarına rağmen Havai hükümeti en olumlu iş sözleşmelerini Atlantik bölgesindeki Azorlar ve Madeira'dan gelen şeker kamışı işçilerine veriyor. Böylece söz konusu vasıflı şeker kamışı işçileri Havai'ye geldikleri gibi, kendi ülkelerinin yemek tariflerini de getirmiş oluyorlar.

Malasadaları özel kılan ne?

Malasada, sadece görünüşüne bakınca alelade bir hamur kızartmasına benziyor. Malasadanın diğerlerinden farkı yemek tarihçisi Rachel Laudan'ın Yemek Cenneti: Havai'nin Kültürel Mirasını Keşfetmek adlı kitabına göre: "Malasadayı sıradan hamur kızartmalarından ayıran şey, hamurunun her bardak una karşılık bir yumurta içermesi ve içerisinde süt ya da krema kullanılması. Havai'de taze sütün yerine genellikle koyulaştırılmış süt kullanılır ve lezzette fark yaratan en önemli unsur budur." şeklinde açıklanmıştır.

Diğer bazı tatlı hamur kızartmaları gibi malasadanın malzeme zenginliği Paskalya perhizine dayanmaktadır. Katolikler, Perhizin bitiş günü için tıpkı diğer tatlılar gibi türlü türlü yağ ve şekerlerle yaptıkları malasadaları hazırlarlar. Havai'de ise bu gün daha çok tatlıyla özdeşleşmiş bir şekilde Malasada Günü olarak bilinir.